Meme

Meme trong tiếng Việt còn được đọc là "mim",đây là một quan niệm, hành vi, hoặc phong cách lan truyền từ người này sang người khác trong một nền văn hoá thường với mục đích chuyển tải một hiện tượng, chủ đề, hoặc ý nghĩa cụ thể do meme đại diện. Một meme hoạt động như một đơn vị để mang những quan niệm, biểu tượng, hoặc những thói quen thuộc về văn hóa có thể truyền tải từ ý nghĩ của người này sang người khác thông qua việc viết, nói, cử chỉ, nghi thức, hoặc các hiện tượng có thể mô phỏng khác, cùng với một chủ tố được bắt chước. Những người ủng hộ khái niệm này xem các meme như là những mô hình thuộc văn hóa có liên quan đến các gen mà trong đó chúng tự sao chép, biến đổi, và phản ứng lại với những áp lực chọn lọc.

 

Từ meme được Richard Dawkins tạo ra vào năm 1976, rất lâu trước khi Internet ra đời. Đó là một từ mới phát sinh từ sự thích nghi giữa các từ gen (có nghĩa là gen) và các từ bộ nhớ và tài bắt chước (giả).

Dawkins đã giới thiệu từ meme lần đầu tiên trong cuốn sách The Selfish Gene, đóng khung trong các lý thuyết về sự khuếch tán văn hóa. Ban đầu, nó đề cập đến một đơn vị thông tin văn hóa tối thiểu được truyền từ chủ đề này sang chủ đề khác và từ thế hệ này sang thế hệ khác, bằng cách giảng dạy, bắt chước hoặc đồng hóa. Vì vậy, memes là để nuôi cấy gen là gì đối với sinh học.

Theo nghĩa gốc của chúng, các memes bao gồm từ ý tưởng đến cách diễn đạt bằng lời nói, cử chỉ, lý thuyết, ý kiến ​​và tất cả các loại giá trị và hàng hóa tượng trưng cạnh tranh với nhau để truyền tải và hòa nhập như một phần của văn hóa hợp nhất.

Tính chất mới lạ, lan truyền và có ảnh hưởng của các memes Internet đã sớm trở thành một hiện tượng được các ngành khoa học xã hội và truyền thông quan tâm, dẫn đến việc chiếm đoạt cái tên do Dawkins tạo ra.

Ở cấp độ tiểu học, các memes có ý định truyền tải một thông điệp. Đây có thể là một ý kiến, một khái niệm hoặc một ý tưởng. Không có gì lạ khi các memes dùng đến sự hài hước hoặc trớ trêu.

Trong mọi trường hợp, memes là một biểu hiện của các giá trị lưu hành trong xã hội và cạnh tranh để trở thành bá quyền. Thành công của nó, tuy nhiên, phụ thuộc vào người nhận chia sẻ cùng một tài liệu tham khảo văn hóa như người gửi tin nhắn.

Ở một cấp độ khác, nhiều meme hợp tác trong việc tuyên truyền cho những người hoặc sản phẩm đeo mặt nạ. Vì lý do này, cơ chế lan truyền của memes thường liên quan đến các chiến dịch tiếp thị lan truyền, gián tiếp, định vị một con số hoặc sản phẩm trên thị trường, làm cho nó trở thành một tài liệu tham khảo dễ nhận biết trước hoặc sau khi ra mắt chính thức.

 

Theo thống kê thì meme thường được lan truyền bởi những đối tượng là trẻ vị thành niên và thanh niên. Đây là 2 nhóm tuổi có khá nhiều hứng thú và thích lan truyền những thông điệp mang tính nghịch ngợm của meme. 

Tuy nhiên, gần đây đối tượng tham gia và lan truyền meme cũng đang dần đa dạng lên, đặc biệt là những người ở độ tuổi U40 khi họ phát hiện được tính hài hước của những meme này và ứng dụng với bạn bè của mình. Tuy nhiên, thực ra meme không bắt nguồn từ internet mà lần nó được sử dụng bởi một nhà sinh vật học Richard Dawkins sử dụng vào năm 1097. Nguồn gốc của meme bắt đầu từ từ "mimema" (được dịch là một thứ được bắt chước) trong tiếng Hy Lạp. Khi đó Dawkins đã miêu tả meme chính là một loại trao đổi về văn hóa, là phương thức được sử dụng để truyền đạt những ký ức xã hội và ý tưởng văn hóa của con người. Một ý tưởng có chứa meme sẽ nhanh chóng lan truyền từ bộ óc này sang bộ óc khác.

Hiện nay thì Internet đã trở thành một phương tiện truyền thông tin tức thì, giúp chúng ta có thể thường xuyên trao đổi meme cùng những người bạn của mình. Đa số các meme hiện nay xoáy sâu vào tính hài hước và gây sốc, bởi đây là những yếu tố thu hút được sự chú ý của cộng đồng mạng nhanh hơn so với những nội dung sâu sắc khác. Tuy nhiên khi mà người dùng càng ngày càng có những suy nghĩ tinh tế thì các meme sẽ ngày càng được tiến hóa tốt theo hướng trí tuệ và triết lý hơn.

Meme Cheems

Hình ảnh chú chó Shiba với gương mặt vô cùng hài hước là nguồn cảm hứng để cư dân mạng chế cả ngàn kiểu meme với nội dung khác nhau.

Nhân vật chính của trào lưu meme này tên là Balltze, lần đầu tiên xuất hiện là trên instagram vào năm 2017. Và cho tới nay, hình ảnh của chú chó này đã được lan truyền khắp các MXH như Facebook, Twitter,…

Chú chó Shiba. (Ảnh: thientu.vn)

Meme LOLcats

Đây là một dạng Meme cổ điển chỉ hình ảnh của một hoặc nhiều chú mèo thực hiện những hành động đáng yêu, kèm theo đó là những lời trích dẫn hài hước.

Hình ảnh chú mèo đáng yêu. (Ảnh: dbk.vn)

Meme Nuts the Squirrel

Đây là bức hình về một chú sóc vô tình chiếm vị trí chính trong một bức ảnh gia đình, trông rất hài hước và ngộ nghĩnh, khiến cho người xem cảm thấy thích thú.

Hình ảnh chú sóc. (Ảnh: dbk.vn)

Woman Yelling at a Cat

Một trong những meme phổ biến nhất năm 2019 là sự kết hợp của hai hình ảnh riêng biệt. Phần bên trái hiển thị ảnh chụp một người phụ nữ buồn bã trong The Real Housewives of Beverly Hills, trong khi bên phải là hình một con mèo trông có vẻ bối rối khi đang ngồi trước đĩa rau.

Trở thành một cặp meme, cả hai hình ảnh thường được gắn kèm chủ đề chung là người phụ nữ khó chịu về điều gì đó mà mèo cảm thấy phẫn nộ hoặc không kiểm soát được. Người dùng Internet cực kỳ yêu thích meme Woman Yelling At A Cat. Meme này thậm chí còn xuất hiện trong một vài bộ trang phục Halloween.

Người phụ nữ la hét với một con mèo. (Nguồn: quantrimang.com)