DApp (Decentralized Application)

DApp là từ viết tắt của Decentralized Application, nghĩa là ứng dụng phi tập trung. Dapp là một mô hình mới được tạo ra bởi công nghệ blockchain và các hợp đồng thông minh. Mặc dù hiện tại, các dApp không có định nghĩa được công nhận rộng rãi nhưng chúng thường được coi là các ứng dụng nguồn mở và không có một điểm gây lỗi duy nhất.

Mặc dù DApp có thể chạy trên một số nền tảng nhưng trong bài viết này, chúng ta sẽ khám phá cách mà những ứng dụng phân quyền được sử dụng trên nền tảng Ethereum.

Nếu một ứng dụng không đáp ứng tất cả các tiêu chí này, thì đó không phải là DApp:

  • Mã nguồn mở: Mã nguồn của ứng dụng có sẵn cho tất cả mọi người.
  • Phân cấp: Sử dụng công nghệ mã hóa giống như Blockchain.
  • Tiền thưởng: Ứng dụng có tiền điện tử/tài sản kỹ thuật số để tự cung cấp nhiên liệu.
  • Thuật toán / Giao thức: Tạo mã thông báo và có cơ chế đồng thuận sẵn có.

Người ta chia ứng dụng phân quyền DApp thành 7 nhóm chính, gồm: 

  • Sàn giao dịch.
  • Ví.
  • Các ứng dụng cá cược.
  • Game.
  • Tài chính.
  • Mạng xã hội.
  • Một số lĩnh vực khác.

Nếu dựa vào đặt tính có sở hữu blockchain riêng hay xây dựng trên blockchain, thì người ta lại chia Dapp làm 3 loại:

  • Loại 1: Ở loại này, ứng dụng DApp phân quyền sẽ sở hữu Blockchain riêng cho mình. (Ứng dụng phân quyền rõ ràng nhất loại này cần phải kể đến Bitcoin Ethereum).
  • Loại 2: Đây là ứng dụng phân quyền sử dụng blockchain của ứng dụng phân quyền loại 1. Dapp loại 2 sẽ thực hiện các giao thức và phát hành các mã token để thực hiện chức năng cho ứng dụng.
  • Loại 3: Cũng như Dapp loại 2, ứng dụng phân quyền loại 3 sẽ sử dụng giao thức của blockchain loại 2. Ứng dụng này cũng sẽ thực hiện các chức năng cần thiết của nó dựa vào các giao thức và mã token.

4.1. Ưu điểm

  • Chống kiểm duyệt: Theo như khái niệm về DApp là gì được nêu ở trên, có thể thấy Dapp tồn tại theo dạng phi tập trung, vì vậy rất khó để những cá nhân hoặc chính phủ có thể kiểm soát được mạng.
  • Mã nguồn mở: Theo đó mã nguồn mở khuyến khích cho sự phát triển rộng rãi hệ sinh thái DApp. Sẽ cho phép những nhà phát triển xây dựng những DApp tốt hơn với những chức năng vô cùng hữu ích cho tương lai.
  • Không có thời gian chết: Theo đó hệ thống ngang hàng sẽ đảm bảo cho những DApp hoạt động liên tục ngay cả khi những máy tính riêng lẻ hoặc những bộ phận gặp sự cố về mạng.


Ưu điểm của DApp. (Nguồn: beatdautu.com)

4.2. Nhược điểm

  • Vấn đề liên quan đến khả năng sử dụng: Có rất nhiều DApp hiện sở hữu giao diện người dùng kém, khó sử dụng, nhưng điều này theo thời gian vẫn đang cải thiện dần.
  • Có thể bị hack: Theo đó việc chạy trên mã nguồn mở của hợp đồng thông minh chính là ưu điểm nổi bật của DApp. Tuy nhiên đây cũng là 1 cơ hội để những hacker tìm kiếm các lỗ hổng về bảo mật để tấn công. Đồng thời trên thực tế, đã diễn ra 1 loạt những vụ hack trên những DApp phổ biến, ví dụ như chỉ trong năm 2018 EOS DApp phải mất tới gần 1 triệu đô vì tin tặc.
  • Phụ thuộc vào người sử dụng: DApp càng có nhiều người sử dụng thì hoạt động sẽ càng hiệu quả hơn. Nhưng ngược lại, những ứng dụng phi tập trung cũng sẽ gặp nhiều khó khăn nếu như số lượng người sử dụng thấp và cũng khiến chúng hoạt động kém hiệu quả và kém an toàn hơn.


Nhược điểm của DApp. (Nguôn: beatdautu.com)

DApps hoạt bằng cách thực hiện tất cả bốn tiêu chí mà chúng ta đã thảo luận trong phần đầu tiên. Điều này có nghĩa rằng một DApp là một nền tảng phần mềm mã nguồn mở được thực hiện trên các Blockchain phi tập trung và được nạp nhiên liệu bằng các token được tạo ra bằng cách sử dụng một giao thức / thuật toán.

Là một ứng dụng nguồn mở làm cho DApp thực sự phi tập trung bởi bất cứ ai cũng có thể nhìn thấy và đóng góp cho source code. Nó cũng đẩy nhanh quá trình cho khả năng mở rộng của phát triển sản phẩm cả về chất lượng và số lượng.

Phi tập trung hoá ứng dụng bằng cách sử dụng blockchain là bước tiếp theo. Blockchain phục vụ như một sổ cái vĩnh viễn của các hồ sơ/giao dịch mà bất kỳ ai cũng có thể tham khảo bất cứ lúc nào.

Và cuối cùng, để thêm records/giao dịch vào sổ cái như vậy, token được sử dụng được khai thác hoặc tiền khai thác bằng cách sử dụng các thuật toán/giao thức khác nhau.

Hiện nay, các giao thức phổ biến được sử dụng là Bằng chứng công việc (mà Bitcoin sử dụng) hoặc Bằng chứng cổ phần (mà Dash sử dụng). Chúng được sử dụng để đạt được sự đồng thuận hoặc thỏa thuận giữa tất cả người dùng của một DApp cụ thể.

  • Proof-of-work (POW) đòi hỏi thợ mỏ khai thác các khối và nhận phần thưởng. Bởi vì các khối khai thác và thêm chúng vào chuỗi là một quá trình tiêu thụ năng lượng, điều này cũng giữ cho Blockchain an toàn.
  • Proof-of-stake (POS) yêu cầu giữ và nắm cổ phần của các token để trở thành một masternode đủ điều kiện. Điều này cũng bảo vệ Blockchain và giúp xử lý các giao dịch.

DApp được sinh ra để giải quyết vấn đề cụ thể như:

  • Để giải quyết vấn đề thanh toán, ta có các ứng dụng phục vụ cho việc thanh toán như Kado ở Terra.
  • Để giải quyết vấn đề giao dịch, ta có các sàn DEX như Uniswap, PancakeSwap,...

Một số dự án làm về những mảng “trừu tượng” hơn, như Oracle dùng để đưa dữ liệu ở thế giới thực vào Crypto, hay những bên làm về cơ sở hạ tầng,...

Nói về ứng dụng thực tế, cũng có một số DApp làm về mảng y tế, hay phục vụ cho việc từ thiện, điển hình như Angel Protocol ở Terra.

Mạng Ethereum

Theo đó nếu như Bitcoin đang dẫn dắt cho sự phát triển mạnh mẽ của cryptocurrencies, thì hiện tại Ethereum đã cho thấy được tiềm năng ứng dụng của công nghệ Blockchain thực sự. Ethereum là nền tảng lớn nhất hiện tại với rất nhiều DApp đang được khởi chạy trên Blockchain.

Hiện tại Ethereum cho phép tất cả những nhà phát triển khởi chạy DApp ở khắp nơi trên thế giới trên nền tảng của họ. Tại bản Whitepaper, dự án khẳng định mục tiêu của Ethereum chính là tạo ra 1 giao thức thay thế nhằm xây dựng những ứng dụng phi tập trung cùng với trọng tâm là khả năng mở rộng, bảo mật và thời gian phát triển.

Những DApp đã và đang chạy trên mạng Ethereum đạt được nhiều thành công và có giá trị vốn hóa thị trường lên tới hàng triệu đô có thể kể tới như Golem, BAT và Augur,…


Nền tảng DApp đang hoạt động. (Nguồn: coin98.net)

Mạng EOS và TRON

Với những thông tin tổng quan về DApp là gì trên, có thể thấy hiện tại DApp đang hoạt động trên những nền tảng của mạng EOS và TRON.

Theo đó EOS và Tron là hai nền tảng tiếp theo hoạt động tốt với nhiều những nhà phát triển nhất, chỉ sau Ethereum.

EOS được STEEM Dan Larimer sáng lập nên, đồng thời hiện tại đây cũng là 1 trong số các dự án đáng chú ý nhất. EOS có mục đích chính là cung cấp cho những nhà phát triển 1 nền tảng với khả năng mở rộng cao và khắc phục được những điều mà Ethereum cho đến nay đã không làm được.

Tương tự như EOS, thì Tron cũng tận dụng được khả năng mở rộng nhằm thu hút 1 lượng lớn nhà phát triển cũng như người sử dụng. Mặc dù vậy, nhưng Tron lại được biết tới nhiều hơn nhờ vào việc được quảng bá và tích cực tiếp thị bởi Justin Sun – 1 nhà sáng lập có nhiều tiếng tăm.

DApp vẫn đang ở trong giai đoạn đầu của sự phát triển. Tính đến quý 2 năm 2020, tổng khối lượng giao dịch trên DApp đã đạt 12 tỷ đô la, tăng 4,5 tỷ đô la so với quý trước. Mặc dù đây là những con số đáng chú ý, tuy nhiên DApp vẫn còn một chặng đường dài phía trước để tiếp tục phát triển.

Trước khi DApp thực sự trở nên phổ biến, các nhà phát triển và nền tảng mà họ đang sử dụng vẫn còn rất nhiều thách thức phải giải quyết, chẳng hạn như: Khả năng mở rộng, bảo mật và trải nghiệm người dùng. Chúng ta tin tưởng rằng những vấn đề hiện tại sẽ được khắc phục trong tương lai để đưa các ứng dụng phi tập trung tiến thêm một bước xa hơn.