Bitcoin BTC
$29,298.90 -1.56%
683,835,877 VND
  • Vốn hóa thị trường 13,026.91 nghìn tỷ $558,137,000,000 1.16%
  • Vốn hóa trong 24h qua 652.68 nghìn tỷ $27,963,900,000 1.56%
Nguồn cung ngoài thị trường 18,888,500 BTC 90%
Tổng nguồn cung tối đa phát hành 18,888,500 BTC
Tổng nguồn cung tối đa 21,000,000 BTC
Cập nhật lúc 15:05 - 26/05/2022

Bitcoin (BTC) là gì? Giá và thông tin về tiền điện tử BTC


Biểu đồ giá Bitcoin 24h trên Coin5s.

Bitcoin (Kí hiệu: BTC) là một loại tiền điện tử (hay còn gọi là tiền mã hóa, tiền kỹ thuật số) và được tạo ra và nắm giữ dưới dạng điện tử. Khác với các loại tiền tệ vật chất hiện hữu như đô la hoặc euro, Bitcoin không được in ra và chỉ được giao dịch trên nền tảng online.

Bitcoin sử dụng giao thức ngang hàng (peer-to-peer) cho tất cả các giao dịch, điều này giúp cho Bitcoin loại bỏ bước trung gian trong quá trình thực hiện giao dịch. Nói một cách dễ hiểu, giao dịch Bitcoin sẽ được thực hiện trực tiếp từ người gửi đến người nhận với phí giao dịch cực kỳ thấp (gần như bằng 0) mà không phải qua bất cứ tổ chức hay cá nhân trung gian nào.

 

Phi tập trung

Một trong những mục tiêu chính của Satoshi Nakamoto khi tạo ra Bitcoin là tạo ra sự độc lập khỏi sự kiểm soát của bên thứ ba. Mạng lưới này được thiết kế để mỗi người, mỗi doanh nghiệp cũng như thiết bị sử dụng trong khai thác, xác nhận giao dịch sẽ là những thành phần chính của mạng lưới rộng lớn. Ngoài ra, thậm chí nếu một phần của hệ thống bị sập, tiền vẫn tiếp tục được lưu thông.

Ẩn danh

Ngày nay, các ngân hàng hầu như đều biết mọi thứ về khách hàng của mình: lịch sử tín dụng, địa chỉ, số điện thoại, các thói quen chi tiêu và vân vân. Bitcoin thì hoàn toàn ngược lại, vì các ví điện tử không hề liên kết đến một thông tin cá nhân nào. Và mặc dù có ủng hộ tính ẩn danh không bị theo dõi của BTC, một số những người khác cho rằng loại hình giao dịch này có thể bị tội phạm ma túy, khủng bố hay rửa tiền lợi dụng.

Tính minh bạch

Tính ẩn danh của Bitcoin chỉ tương đối, mỗi giao dịch BTC đều được lưu trữ trong Blockchain. Về mặt lý thuyết, nếu địa chỉ ví của bạn được sử dụng công cộng, bất kỳ ai cũng có thể tìm hiểu số dư nếu nghiên cứu kỹ sổ cái blockchain. Tuy nhiên, truy vết một địa chỉ Bitcoin của một người dùng hầu như là không thể.

Những ai muốn giao dịch ẩn danh có thể sử dụng nhiều phương pháp. Có một số loại ví nhất định ưu tính vào tính năng bảo mật bạn có thể tin dùng, nhưng phương pháp đơn giản nhất là sử dụng nhiều địa chỉ kết hợp với chia sẻ rủi ro ra nhiều ví khác nhau.

Tốc độ cao

Mạng lưới Bitcoin thực hiện nhiều thanh toán hầu như là ngay lập tức, chỉ tốn vài phút để một người phía bên kia địa cầu có thể nhận được tiền của bạn trong khi phải mất vài ngày đối với hệ thống liên ngân hàng quốc tế hiện tại.

Không thoái thác

Một khi bạn đã gửi Bitcoin, không có cách nào có thể lấy lại trừ khi người nhận đồng ý hoàn trả cho bạn. Việc này có thể làm minh chứng thanh toán, nghĩa là bất kỳ ai mà bạn đang giao dịch không thể lừa bạn bằng cách nói rằng họ chưa nhận được tiền.

 

2.1. Mô hình đầu ra giao dịch chưa chi tiêu (UTXO)

Giao dịch UTXO hoạt động giống như thanh toán tiền mặt giữa hai bên: Alice đưa tiền cho Bob và nhận tiền lẻ (tức là số tiền chưa tiêu). Trong khi các blockchain như Ethereum dựa trên mô hình tài khoản.

Mô hình đầu ra giao dịch chưa chi tiêu (UTXO). (Nguồn: binance.com)

2.2. Đồng thuận Nakamoto 

Trong mạng Bitcoin, bất kỳ ai cũng có thể tham gia vào mạng lưới và trở thành nhà cung cấp dịch vụ tạo khối, tức là validator. Tất cả các validator đều được phép tham gia cuộc đua để trở thành nhà sản xuất block cho blockchain tiếp theo, nhưng chỉ một người nhanh nhất hoàn thành giải một bài tính toán phức tạp mới giành chiến thắng. Tính năng này được gọi là Proof of Work (PoW).

Xác suất của bất kỳ validator đơn lẻ nào hoàn thành nhiệm vụ đầu tiên bằng với phần trăm của tổng sức mạnh tính toán của mạng, hoặc sức băm mà validator có. Ví dụ: validator có 5% tổng sức mạnh tính toán của mạng thì sẽ có 5% cơ hội hoàn thành nhiệm vụ trước tiên, do đó có thể trở thành nhà sản xuất block tiếp theo.

Vì bất kỳ ai cũng có thể tham gia cuộc đua, nên sự cạnh tranh có xu hướng gia tăng. Trong những ngày đầu, việc khai thác Bitcoin được thực hiện chủ yếu bằng các CPU máy tính cá nhân.

Ngày nay, các validator hoặc thợ đào Bitcoin đã chọn các thiết bị chuyên dụng và mạnh hơn như máy dựa trên Mạch tích hợp dành riêng cho ứng dụng ("ASIC").

Proof of Work đảm bảo an toàn, bảo mật cho mạng vì các nhà sản xuất block phải sử dụng tài nguyên bên ngoài ví dụ như tiền để trả tiền điện, và có thể cung cấp bằng chứng cho những người tham gia khác rằng họ đã làm như vậy.

Với nhiều công cụ khai thác cạnh tranh khác nhau để giành được phần thưởng block, một bên độc hại sẽ khó mà giành được phần lớn mạng (có nghĩa là hơn 51% sức băm của mạng trong cơ chế đồng thuận Nakamoto). Khả năng sắp xếp lại các giao dịch thông qua các cuộc tấn công 51% cho thấy một đặc điểm khác của sự đồng thuận Nakamoto: tính cuối cùng của các giao dịch chỉ mang tính xác suất.

Sau khi một block được tạo ra, nó sẽ được nhà sản xuất block truyền tới cho tất cả các validator khác để kiểm tra tính hợp lệ của tất cả các giao dịch trong block đó. Nhà sản xuất block sẽ nhận được phần thưởng bằng đơn vị tiền tệ tự nhiên của mạng (tức là bitcoin) khi tất cả validator chấp thuận block và cập nhật sổ cái của họ.

2.3. Blockchain

Sản xuất block

Giao thức Bitcoin sử dụng cấu trúc dữ liệu cây Merkle để tổ chức băm của nhiều giao dịch riêng lẻ thành từng block. Khái niệm này được đặt theo tên của Ralph Merkle, người đã được cấp bằng sáng chế vào năm 1979.

Với việc sử dụng cây Merkle, mặc dù mỗi block có thể chứa hàng nghìn giao dịch, nhưng sẽ có khả năng kết hợp tất cả các băm và cô đọng thành một, cho phép xác minh hiệu quả và an toàn cho nhóm giao dịch này. Mã băm đơn này được gọi là một gốc Merkle, được lưu trữ trong Block Header của một block. Block Header cũng lưu trữ thông tin meta khác của một block, chẳng hạn như băm của Block Header trước đó, cho phép các block được liên kết trong một cấu trúc giống như chuỗi (do đó có tên là "blockchain").

Dưới đây là minh họa về sản xuất block trong Giao thức Bitcoin.


Sản xuất block trong Giao thức Bitcoin. (Nguồn: binance.com)

Thời gian tạo block và độ khó khi đào coin

Thời gian tạo khối là khoảng thời gian cần thiết để thực hiện xây dựng một block tiếp theo trong mạng. Như đã đề cập ở trên, nút nào giải quyết được nhiệm vụ tính toán chuyên sâu sẽ được phép tạo ra block tiếp theo. Do đó, thời gian tạo block có tương quan trực tiếp với lượng thời gian cần thiết để một nút tìm ra giải pháp cho nhiệm vụ đó. Giao thức Bitcoin đặt thời gian tạo khối mục tiêu là 10 phút và cố gắng đạt được điều này bằng cách xây dựng một biến có tên là độ khó khi đào coin.

Độ khó khi đào đề cập đến mức độ khó khăn của nút nhằm giải quyết nhiệm vụ tính toán chuyên sâu. Nếu mạng đặt ra độ khó cao cho nhiệm vụ, trong khi các thợ đào có  sức mạnh tính toán thấp, thường được gọi là "tốc độ băm", thì về mặt thống kê, các nút sẽ mất nhiều thời gian hơn để nhận được câu trả lời cho nhiệm vụ. Nếu độ khó thấp, nhưng các thợ đào có sức tính toán khá mạnh, về mặt thống kê, một số nút sẽ có thể giải quyết công việc một cách nhanh chóng.

Do đó, thời gian tạo block mục tiêu 10 phút có thể đạt được bằng cách điều chỉnh độ khó đào coin liên tục và tự động theo mức độ tính toán của các nút. Thời gian tạo block trung bình của mạng được đánh giá sau một số block nhất định, và nếu lớn hơn thời gian tạo block dự kiến, mức độ khó sẽ giảm và ngược lại.

Orphan block (khối mồ côi) là gì?

Trong mạng blockchain PoW, nếu thời gian tạo block quá thấp, nó sẽ làm tăng khả năng các nút tạo ra các orphan block, và sẽ không nhận được phần thưởng. Các orphan block được tạo ra bởi các nút đã giải quyết nhiệm vụ nhưng không phát đi nhanh nhất kết quả của mình cho toàn mạng do độ trễ của mạng.

Cần có thời gian để truyền một tin nhắn qua mạng và 2 nút hoàn toàn có thể hoàn thành nhiệm vụ và bắt đầu truyền thông báo kết quả của chúng lên mạng gần như cùng một lúc, trong khi thông điệp của một người được tất cả các nút khác nhận được sớm hơn vì nút có độ trễ thấp.

Trường hợp khi có độ trễ mạng là 1 phút và thời gian chặn block mục tiêu là 2 phút. Một nút có thể giải quyết nhiệm vụ trong khoảng 1 phút nhưng thông điệp của một người sẽ mất 1 phút để đến được phần còn lại của các nút vẫn đang thực hiện tính toán. Trong khi thông điệp được truyền qua mạng, tất cả công việc được thực hiện bởi tất cả các nút khác trong 1 phút đó, ngay cả khi các nút này cũng hoàn thành nhiệm vụ, sẽ trở nên lãng phí. Trong trường hợp này, 50% sức mạnh tính toán ảnh hưởng đến sự lãng phí của mạng.

Phần trăm sức mạnh tính toán lãng phí sẽ tương ứng giảm nếu độ khó đào coin cao hơn, vì theo thống kê, các thợ đào sẽ mất nhiều thời gian hơn để hoàn thành nhiệm vụ. Nói cách khác, nếu độ khó đào coin và thời gian tạo khối thấp, thợ đào có thiết bị mạnh tập trung sẽ có cơ hội trở thành block producer cao hơn, khi đó sự tham gia của những thợ đào yếu hơn sẽ trở nên vô ích. Điều này dẫn đến khả năng tập trung hóa và làm suy yếu tính bảo mật tổng thể của mạng. 

Tuy nhiên, với số lượng giao dịch hạn chế có thể được lưu trữ trong một block, khiến thời gian tạo block quá lâu sẽ làm giảm số lượng giao dịch mà mạng có thể xử lý mỗi giây, ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng mở rộng mạng.

 

Trust Wallet

Trust Wallet là một ví lưu trữ được tiền điện tử phi tập trung chính thức của sàn giao dịch Binance, một trong những sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất thế giới. Ví Trust Wallet cho phép người dùng giao dịch tiền ảo trực tiếp trên nền tảng trong khi vẫn kiểm soát hoàn toàn tài sản của họ. Bạn có thể dùng ví trên thiết bị di động và có thể khóa riêng tư.

Trezor

Trezor giúp bạn lưu trữ bitcoin của mình. Bạn có thể dễ dàng cắm vào máy tính hoặc điện thoại thông minh của mình. Nó giúp bạn tạo mã pin ngẫu nhiên để giữ cho thiết bị an toàn và bảo mật.

Ledger Nano S

Ledger Nano S là một chiếc ví lạnh có kích thước bằng USB (hình trên) với vỏ kim loại để đảm bảo độ bền. Thiết kế đơn giản và nhỏ gọn, và giao diện rất dễ sử dụng.

Coinbase

Coinbase cung cấp dịch vụ ví lưu trữ cho nhiều đồng tiền điện tử phổ biến trên thế giới. Và cũng là một sàn giao dịch tiền điện tử phổ biến ra mắt vào năm 2012.

Electrum

Electrum là một trong số ví tiền ảo lâu đời & nổi tiếng nhất hiện nay. Nó cũng là một trong số ít ví điện tử chỉ hỗ trợ giao dịch Bitcoin.

Mycelium

Mycelium là một trong những lựa chọn an toàn và được đề xuất nhiều nhất để lưu trữ bitcoin trên di động. Tự hào về mức an toàn cấp ngân hàng, nó cho bạn toàn quyền kiểm soát các khóa cá nhân, bảo mật ví với mã PIN và hỗ trợ khóa BIP38.

Blockchain.com

Blockchain.com được xem như chiếc ví điện tử được thiết kế có thể truy cập trên nền tảng web hoặc thiết bị di động, nhằm giúp users dễ dàng giao dịch an toàn với Bitcoin và Ether thông qua giao diện người dùng trực quan, rõ ràng.

 

 

7.1. Lịch sử phát triển

Bitcoin lần đầu được giới thiệu là một thuật toán nguồn mở do một lập trình viên ẩn danh, hoặc có thể là một nhóm lập trình viên dưới bí danh Satoshi Nakamoto phát minh vào năm 2009. Có rất nhiều tin đồn xoay quanh danh tính thật của nhà sáng lập BTC, tuy nhiên những nhân vật chính trong các tin đồn về Nakamoto đều bị cộng đồng phủ nhận.

Satoshi Nakamoto từng tự nhận mình là một người đàn ông 37 tuổi sống tại Nhật Bản. Tuy nhiên, vì tiếng Anh khá chuẩn cùng với việc phần mềm của anh không dán nhãn tiếng Nhật, mọi người vẫn có những hoài nghi về gốc gác của Satoshi. Khoảng vào giữa năm 2010, Nakamoto đã quyết định “dứt áo ra đi”, để lại tuyệt phẩm Bitcoin cho một số thành viên nổi tiếng trong cộng đồng. Gavin Adressen được Satoshi giao làm nhà phát triển chính.

Cùng điểm lại một số cột mốc lịch sử của Bitcoin:

  • 18/08/2008: Tên miền bitcoin.org được đăng ký và đến hiện tại thông tin người dùng trên mạng lưới này vẫn còn được bảo mật.
  • 31/10/2008: Một người dùng lấy tên Satoshi Nakamoto công bố với toàn bộ cộng đồng này rằng ông đã phát minh là loại tiền điện tử mang tên Bitcoin và whitepaper của nó cũng được công bố với cái tên Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System.
  • 3/1/2009: Block đầu tiên của mạng lưới được đào với tên gọi Block Genesis hoặc block 0.
  • 8/1/2009: Version đầu tiên của phần mềm đào Bitcoin được công bố.
  • 9/1/2009: Block 01 được đào, việc đào Bitcoin được hình thành.

7.2. Cách thức hoạt động của Bitcoin

Mỗi Bitcoin (BTC) là một tệp được lưu trữ trong ví điện tử trên máy tính hoặc Smartphone. Cách vận hành của Bitcoin sẽ dựa trên một số yếu tố cụ thể, bao gồm: Blockchain, Private & Public KeyBitcoin Mining.

Blockchain

Bitcoin vận hành dựa trên một open-source gọi là Blockchain – một công nghệ hiện đại và tân tiến nhất hiện nay. Có thể nói đây là bước ngoặt vĩ đại trong lĩnh vực tiền ảo từ trước đến nay.

Công nghệ này tạo ra bản ghi vĩnh viễn cho mỗi giao dịch. Đồng thời, Blockchain còn giúp người dùng theo dõi các hoạt động của họ trong suốt quá trình giao dịch BTC.

Private & Public Key

Ví Bitcoin chứa Private & Public Key. Hai loại khóa này hoạt động song hành để chủ sở hữu bắt đầu và thực thi các cuộc giao dịch. Private & Public Key cho phép người dùng mở khóa chức năng trung tâm của Bitcoin. Đồng thời, bạn có thể chuyển quyền sở hữu BTC sang người dùng khác một cách an toàn.

Bitcoin Mining

Cộng đồng Bitcoin có thể xác minh các giao dịch thông qua một quy trình gọi là mining (khai thác). Quy trình này được thiết kế để xác nhận sự tương thích giữa giao dịch mới và giao dịch cũ.

7.3. Công nghệ

Tất cả các tính chất ưu việt của Bitcoin được xây dựng nhờ vào hai loại công nghệ mới:

Công nghệ Blockchain

Công nghệ Blockchain được xem là một trong những bước đột phá tài chính của tương lai.

Nói một cách dễ hiểu, Blockchain là một cuốn sổ cái điện tử được phân phối trên nhiều máy tính khác nhau, lưu trữ mọi thông tin giao dịch và đảm bảo các thông tin đó không thể bị thay đổi dưới bất kỳ hình thức nào.

Mọi thông tin được lưu trên cuốn sổ cái đó sẽ được xác nhận bởi hàng loạt các máy tính được kết nối trong một mạng lưới chung. Sẽ không có một cỗ máy nào có khả năng thay đổi, viết đè lên hay xóa dữ liệu trong cuốn sổ cái đó.

Blockchain có khả năng truyền tải dữ liệu mà không đòi hỏi trung gian để xác nhận thông tin, việc này khá tiện ích khi một người nhập có thể chia sẻ thông tin cho nhiều đơn vị trong cùng một mạng lưới được xây dựng.


Công nghệ Blockchain. (Ảnh: fiahub.com)

Công nghệ sổ cái phân tán (DLT)

Công nghệ sổ cái phân tán (Distributed Ledger Technology) là một tập hợp các cơ sở dữ liệu mà không được lưu trữ hay xác nhận bởi bất kỳ một bộ máy trung ương nào hết.

Đối với DLT, người tích hợp nó sẽ có quyền kiểm soát lớn hơn đối với cách thức mà nó được tích hợp. Về nguyên tắc, họ vẫn có thể độc quyền cơ cấu, mục đích và quá trình vận hành mạng lưới sử dụng dịch vụ của họ. Sổ cái phân tán được xem như là bước đầu tiên để tiến lên Blockchain. 

Tuy nhiên, nó không được tạo nên bởi một chuỗi các Block mà chiếc sổ cái sẽ được lưu trữ trên nhiều Server khác nhau. Tiếp đó sẽ liên lạc lẫn nhau để đảm bảo duy trì dữ liệu giao dịch mới nhất và cập nhật chính xác nhất.

7.4. Lợi ích của Bitcoin là gì?

Sự tự do

BTC được thiết kế với một tư duy tự do. Quan trọng hơn cả là tính độc lập khỏi sự kiểm soát tập quyền bên thứ ba trong các giao dịch. Khi mua một món đồ gì, tiền điện tử hiện tại cũng trở nên tiện lợi ngang tiền pháp định trong những năm gần đây. Đặc biệt nếu bạn đang mua đồ từ một số thị trường deep web thì BTC là hình thức thanh toán hoàn toàn lý tưởng so với các đồng tiền tệ khác.

Tính tiện lợi cao

Một trong những đặc thù của tiền là tính tiện lợi, nghĩa là phải dễ mang theo và sử dụng. Vì Bitcoin hoàn toàn là công nghệ kỹ thuật số, tất cả khoản tiền đều được giữ trong một ứng dụng hoặc ví cứng.

Tiền điện tử giúp mọi người tự do gửi và nhận tiền chỉ bằng cách quét mã QR hoặc là thông qua vài bước truy cập ví online. Hầu như không tốn bao nhiều thời gian, phí giao dịch không cắt cổ và tiền đi trực tiếp từ người này sang người khác mà không cần bất kỳ trung gian rườm ra nào. Tất cả bạn cần chỉ là kết nối Internet.

Được chọn mức phí giao dịch

Một lợi ích không thể tranh cãi trong mạng lưới Bitcoin là việc tự do chọn mức phí giao dịch hoặc là thậm chí có thể không trả gì. Phí giao dịch được dành cho thợ đào, chỉ sau khi một số block mới được hình thành. Thường thì người gửi sẽ trả toàn bộ phí, khấu trừ phí này vào người nhận có thể bị coi là một giao dịch không hoàn tất.

Phí giao dịch là hoàn toàn tự nguyện và là động lực để thợ đào tiếp tục làm việc. Cơ chế này cũng là nguồn thu nhập chính trong ngành khai thác tiền điện tử, mang lại nhiều tiền hơn cho họ so với ngành công nghiệp đào truyền thống. Các hoạt động đào Bitcoin sẽ dừng lại tại một thời điểm nào đó trong tương lai khi toàn bộ lượng Bitcoin đã được đào lên.

Vì vậy, thị trường tiền điện tử sẽ có một dạng đánh đổi khác đó là chọn giữa chi phí hoặc thời gian chờ đợi giao dịch. Phí giao dịch cao sẽ đồng nghĩa thời gian giao dịch nhanh, trong khi đó một số người dùng có thể chờ đợi để tiết kiệm tiền.

Không có trong PCI

PCI viết tắt là Ngành công nghiệp thẻ thanh toán. Các sản phẩm của ngành công nghiệp này là ATM, thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, mạng lưới POS và các dịch vụ liên quan. Nó bao gồm tất cả những tổ chức lưu trữ, phát hành thẻ dữ liệu thanh toán. Hiện tại một số quy định bảo mật nghiêm ngặt và hầu hết các hãng thẻ thanh toán đều tham gia.

Khi những quy định thống nhất có thể tốt đối với các công ty lớn, song, hệ thống lại không xem xét cụ thể từng nhu cầu của cá nhân. Khi sử dụng Bitcoin, bạn không cần phải tuân theo các quy chuẩn của PCI. Việc này cho phép người dùng có thể tham gia vào các thị trường nơi mà thẻ tín dụng không có hoặc rủi ro lừa đảo rất là cao.

Vì thế, người dùng hạ thấp phí giao dịch, cơ hội mở rộng thị trường và giảm chi phí vận hành sẽ mở ra.

Tính bảo mật và kiểm soát

Người dùng Bitcoin có thể kiểm soát các giao dịch của mình, không ai có thể rút tiền từ tài khoản của bạn mà không nhận được sự ủy quyền. Đối với trường hợp thanh toán, không ai có thể dễ dàng đánh cắp thông tin thanh toán từ doanh nghiệp như thẻ tín dụng truyền thống.

Người dùng BTC cũng có thể bảo vệ tiền của mình bằng cách sao lưu private key. Ngoài ra, các thông tin cá nhân hoặc danh tính cũng được bảo vệ, không bị tiết lộ thông qua quá trình giao dịch.

Bitcoin Minh bạch và trung lập

Mỗi giao dịch cũng như thông tin về BTC đều được công khai trên Blockchain. Bạn có thể kiểm tra và sử dụng chúng tính theo thời gian thực. Giao thức BTC được mã hóa, do đó con người hoặc tổ chức không thẻ can thiệp, kiểm soát và chi phối. Mạng lưới này hoàn toàn phi tập trung, không ai hoàn toàn kiểm soát. Vì vậy Bitcoin được cho là một trong những công nghệ trung lập, minh bạch nhất từ trước đến nay.

Bitcoin không thể làm giả

Một trong những cách phổ biến nhất để làm giả trong thế giới kỹ thuật số là sử dụng một đồng tiền hai lần, khiến cả hai giao dịch đều mang tính chất lừa đảo. Hiện tượng này được gọi là “double spend” – lặp chi. Để giải quyết vấn nạn này, Bitcoin, khác với những đồng tiền điện tử khác, sử dụng công nghệ Blockchain cùng nhiều cơ chế đồng thuận khác để xây dựng nên một giao thức hoàn chỉnh.

7.5. Hạn chế và nhược điểm của Bitcoin

Đồng Bitcoin vẫn đang là chủ đề tranh cãi của chủ đề liên quan đến vấn nạn lừa đảo, rửa tiền:

  • Lượng người dùng Bitcoin vẫn còn quá ít so với lượng người dùng tiền pháp định.
  • Bitcoin khá khó sử dụng với đối tượng khách hàng không am hiểu công nghệ.
  • Giá Bitcoin thường chịu sự biến động mạnh, có thể tăng giảm vài chục phần chục phần trăm hay vài trăm phần trăm trong thời gian ngắn là điều bình thường.
  • Tính chất ẩn danh, khó kiểm soát khiến chính phủ tại các quốc gia chưa thể chấp nhận như một phương thức thanh toán chính thức.
  • Là một phương tiện cho các tổ chức tội phạm thực hiện hành vi rửa tiền, lừa đảo người dùng.
  • Nhà đầu tư có nguy cơ chịu thiệt hại khá nặng nề từ “bóng bóng thị trường” khi cơn sốt Bitcoin không đến từ nhu cầu thực tế.
  • Mạng lưới Bitcoin vẫn đang phải đối mặt với nguy cơ bị phân tách trước tình trạng người tham gia ngày càng đông, tốc độ xử lý giao dịch chưa nhanh bằng một mạng Blockchain khác.

7.6. Bảo mật và quyền riêng tư

Đồng tiền điện tử Bitcoin có tính bảo mật rất cao, việc xuất hiện BTC và thực hiện phân chia cho các thợ đào hoàn toàn tự động theo thuật toán. 

Rất khó để có thể hack vào hệ thống Bitcoin nhằm trục lợi, thay đổi số lượng BTC vì hacker không những phải xâm nhập vào một máy tính duy nhất, mà anh ta cần đồng thời hack vào hơn một nửa máy tính của mạng lưới, chiếm khoảng 51% tổng số máy tính nằm phân tán trên toàn cầu, trong cùng một thời điểm. Chính vì thế mọi người yên tâm đồng là Bitcoin không thể tự nhiên biến mất hay thay đổi bất thường.

Ngoài ra, mạng lưới Bitcoin còn được bảo vệ bằng cách khi mỗi giao dịch được hình thành, thông tin của nó ngay lập tức ghi lại trên một khối mới. Người tham gia bắt buộc phải giải mã để xác nhận giao dịch, sau đó thông tin được ghi nhận vào sổ cái nằm phân tán trên nhiều máy tính khác nhau. Việc thêm khối mới vào sổ cái cần được đồng ý về tính hợp lệ của khối, không thể tự ý xóa, đè lên một khối đã được sử dụng trước đó. 

7.7. Công dụng chính của Bitcoin

Sự khác biệt giữa Bitcoin và tiền thật

Ranh giới phân biệt giữa tiền điện tử và tiền thật chính là ngân hàng. Nhiệm vụ hàng đầu của Ngân hàng là tạo ra sự ổn định tiền tệ. Trong khi đó, Ngân hàng Bitcoin lại không tồn tại.

Để giải thích cho vấn đề trên các chuyên gia cho rằng bản thân Bitcoin đã là một ngân hàng. Bitcoin như một quyển sổ cho phép thanh toán độc lập, cung cấp thông tin về trạng thái sở hữu của tất cả người dùng và lịch sử giao dịch giữa họ. Hơn thế nửa, số lượng Bitcoin là có hạn. Điều này có nghĩa việc giám sát cũng trở nên hạn chế.

Bitcoin được dùng để làm gì?

Đồng Bitcoin còn được ví như “Vàng kỹ thuật số” và sở hữu những đặc tính vốn có của một loại tiền tệ, bao gồm có giá trị, có thể được lưu thông, sử dụng như một tài sản dự trữ, thanh toán.

Tính đến năm 2016, số lượng doanh nghiệp chấp nhận thanh toán bằng BTC đã lên đến con số 122.000. Hiện nay, ngày càng có nhiều tổ chức doanh nghiệp lớn cho phép khách hàng của họ thực hiện giao dịch bằng BTC, nổi bật phải kể đến những tập đoàn lớn như Microsoft, Dell, Atomic Mall, Virgin Galactic,..Đặc biệt là Tesla, sau khi ông chủ công ty này là Elon Musk quyết định bán sản phẩm của mình bằng BTC, giá của đồng tiền này đã tăng kỷ lục.

Cổng thanh toán Paypal cũng đã chính thức cho phép mọi công ty tại khu vực Bắc Mỹ thực hiện giao dịch thanh toán bằng BTC. Sự kiện này đã mở ra cơ mới cho BTC tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành phương tiện giao dịch trên quy mô toàn cầu.

Cũng trong năm 2016, trên thế giới đã có hơn 800 máy ATM hỗ trợ rút tiền bằng đồng BTC. Hiện nay, con số này đã tăng lên gấp nhiều lần, chỉ riêng trên lãnh thổ nước Mỹ đã có trên 28.000 máy ATM cho phép rút BTC.

Như vậy, nếu đang sở hữu một số lượng Bitcoin nhất định, bạn có sử dụng chúng để thanh toán cho các loại dịch vụ hàng hóa. Hoặc có thể đầu tư vào Bitcoin như một loại hình tài sản lưu trữ, tương tự việc bạn đầu tư vào vàng hay USD.

7.8. Đánh thuế Bitcoin như thế nào?

Bitcoin hiện vẫn chưa có tình trạng pháp lý chính thức tại hầu hết các quốc gia, song, một vài cơ quan thuế đã nhận định tầm quan trọng và đã đề xuất các dự luật cụ thể. Những dự luật này khác nhau tùy thuộc vào điều kiện của mỗi quốc gia.

Ví dụ, Cơ quan thuế Hoa Kỳ xem Bitcoin và những tiền tệ kỹ thuật số khác là một loại tài sản hơn là công nhận dưới góc độ tiền tệ. Các thợ đào cũng nằm trong phạm trù kê khai thuế tại Mỹ nếu hoạt động đào của họ được chứng minh là thành công.

Theo Tòa án tối cao châu  u, Bitcoin là một tiền tệ, không phải là một loại tài sản. Mặc dù được miễn trừ thuế giá trị gia tăng, Bitcoin vẫn có thể phải chịu một số loại thuế khác. Cơ quan thuế Anh quốc coi Bitcoin là một ngoại tệ. Bitcoin cũng được miễn trừ thuế tiêu thụ tai Nhật Bản và tại đây nhà chức trách cũng công nhận nó là phương thức thanh toán hợp pháp.

Vì Bitcoin là đồng tiền tệ tương đối mới, các khung pháp lý quản lý thuế sẽ khác biệt đáng kể tùy thuộc vào quốc gia.

7.9. Đầu tư vào Bitcoin, rủi ro có tồn tại hay không?

Rủi ro về mặt pháp lý

Hiện tại dù Bitcoin đã được chấp nhận ở nhiều nơi nhưng không phải là ở nước nào cũng được đón nhận. Ví dụ điển hình là ở Nga khi khung pháp lý đối với tiền điện tử vẫn còn đang vướng phải nhiều vấn đề phức tạp.

Vì thế, đối với người mới khi bạn quyết định đầu tư cần tìm hiểu kỹ về tính pháp lý ở đất nước rồi cân nhắc.

Rủi ro về tính chất không thể thay đổi của giao dịch

Tất cả các giao dịch trên mạng lưới Bitcoin đều không thể thay đổi lại được nên một khi chuyển đi nhầm địa chỉ là xem như sẽ không thể nào đảo ngược giao dịch đó, không thể lấy lại tiền. Vì thế cần phải cẩn thận trong mọi thao tác khi chuyển Bitcoin.

Khi tạo ví điện tử, private key không bao giờ có thể khôi phục nên nếu bạn không thể nhớ được private key của mình thì phải tìm cách để lưu trữ nó ở nơi mà khi quên bạn có thể tìm ra nếu không bạn sẽ không bao giờ có thể lấy lại được số Bitcoin mà mình sở hữu.

Rắc rối về bảo hiểm

Hiện tại khi giao dịch Bitcoin không phải ở sàn nào cũng đưa ra sự bảo vệ cho tài sản lưu trữ trên sàn của bạn, nên hãy tìm hiểu kỹ về các sàn giao dịch trước khi gửi tiền của mình vào đó.

Rủi ro thị trường

Bitcoin không mang phải là tài sản mang tính ổn định nên nếu bạn không có kinh nghiệm, không hiểu biết về thị trường thì quản lý tài sản không phải là điều dễ dàng. Dù là đồng tiền lớn nhất thị trường (tính theo vốn hoá) thì Bitcoin vẫn có biến động lớn và gây thiệt hại.

Sự kiện Bitcoin halving

Người ảnh hưởng nhiều nhất khi bitcoin halving diễn ra là miners vì phần thưởng cho họ sẽ giảm đi. Có nhiều luồng thông tin và ý kiến rằng giá Bitcoin sẽ thay đổi trước và sau khi sự kiện này xảy ra. Vì vậy, có thể giá BTC và các altcoin sẽ thay đổi xung quanh sự kiện Bitcoin halving. Dẫn đến, rủi rõ abcxyz bán để chốt lời hay bán để cắt lỗ, fomo…


Sự kiện Bitcoin halving. (Ảnh: coinmama.com)

Thời kỳ khủng hoảng Bitcoin

Đã có 2 đợt “bong bóng” Bitcoin bùng nổ:

  • Năm 2017, bitcoin tăng giá tạo đỉnh tại mức $11,000/BTC, rồi sau đó quay đầu giảm mạnh.
  • Tháng 3/2020, bitcoin lao dốc xuống còn $3,000/BTC vì đại dịch Covid19. Rồi gần cuối năm tăng lên hơn $50,000/BTC và hiện tại là đầu tháng 4/2021 thì giá bitcoin là $64,000/BTC.

Việc tăng giá chóng mặt tạo đỉnh rồi quay đầu giảm, không khỏi làm cho các nhà đầu tư tiền ảo và Bitcoin đau đầu. Đã có khá nhiều chuyên gia tài chính trên thế giới nhận định Bitcoin là bong bóng tài chính.

7.10. Bong bóng Bitcoin là gì?

Đây là hiện tượng đồng bitcoin tăng đột biến trong một thời gian ngắn. Nhiều người lo ngại rằng với sự ra đời và phát triển mạnh mẽ của bitcoin, “bong bóng” khủng hoảng kinh tế này sẽ lại một lần nữa khiến thế giới chao đảo.

Do đó, đừng dồn hết trứng vào một rổ. Hãy liên tục cập nhật thị trường, cũng như chuẩn bị đường rút an toàn cho mình là cách đầu tư thông minh nhất.


Bong bóng Bitcoin. (Ảnh: vov.vn)

7.11. Bitcoin có là “tiền ảo"?

Hiện ở Việt Nam và rất nhiều quốc gia trên thế giới chưa công nhận Bitcoin là tiền tệ hợp pháp. Bên cạnh đó, về góc cạnh tiền ảo thì Bitcoin hoàn toàn không phải tiền ảo. Tên gọi chính xác của Bitcoin là tiền điện tử hoặc tiền mã hoá. Với Bitcoin, bạn hoàn toàn có thể giao dịch, mua bán và nhận về đúng giá trị của nó mà không bị hao hụt vì bất kì điều gì.

7.12. Những hình thức đầu tư Bitcoin phổ biến hiện nay

Hiện nay tồn tại rất nhiều hình thức đầu tư Bitcoin được đa số mọi người lựa chọn:

Đào Bitcoin (Bitcoin mining)

Để các giao dịch trong mạng lưới của Bitcoin hoạt động trơn tru cần phải được xác nhận bởi những người gọi là Miner - thợ mỏ. Việc khai thác Bitcoin sẽ được thực hiện bởi các máy đào Bitcoin có cấu hình khủng, và người ta cũng đã phát triển được máy đào Bitcoin chuyên dụng gọi là ASIC.

Các thuật toán đồng thuận được thiết kế để đảm bảo rằng các giao dịch là hợp lệ và được phân phối trên nhiều người tham gia để xác minh tính chính xác và tạo nên khả năng bồi hoàn cho các giao dịch.

Có 4 thuật toán hàng đầu mà người chơi Bitcoin cần phải biết:

Máy đào Bitcoin cũng giống các loại máy thông thường là có các thông số kỹ thuật.

  • Đơn vị đo lường để biết được bạn đào được bao nhiêu Bitcoin đó chính là Hashrate, đơn vị đo lường khả năng tính toán của thiết bị dùng để khai thác các đồng tiền ảo (Bitcoin Mining).
  • Vào thời điểm đào Bitcoin, các thợ đào cần giải quyết rất nhiều bài toán và chỉ sau khi tìm ra đáp án thì mới có thể kiếm được Bitcoin. Tất cả những giao dịch trước đó sẽ được lưu trữ tại khu vực chung.
  • Các thợ đào tập hợp hash cần thiết từ các kết hợp khác nhau, cho phép truy cập vào các khóa bí mật và các hoạt động giao dịch mới.


Đào Bitcoin miễn phí. (Ảnh: phongduy.com)

Trữ Bitcoin (Bitcoin holding)

Về bản chất thì Bitcoin holding là việc người dùng mua Bitcoin ở giá thấp, nắm giữ trong một khoảng thời gian dài chờ đến khi giá tăng cao và bán ra để có lợi nhuận. Quyết định mua bán sẽ dựa vào việc phân tích cơ bản là chính, đánh giá, dự đoán về tương lai dự án chứ không dùng phân tích kỹ thuật (hoặc rất ít).

Có hai cách tích trữ Bitcoin (HOLD) là mua Bitcoin trên các sàn giao dịch Bitcoin và trên chợ đen. 

  • Một số sàn giao dịch Bitcoin uy tín mà bạn có thể tham khảo là: Remitano, Binance, Okex, Huobi,… Và người dùng thường ưu tiên mua Bitcoin trên Remitano.
  • Khi bạn mua và bán Bitcoin ở đây sẽ được đảm bảo về mức độ an toàn, giao dịch nhanh gọn và không lo bị lừa đảo khi tham gia mua trên sàn này.

Mua Bitcoin ở chợ đen là cách “hoang dã” nhất và nguy hiểm nhất để mua Bitcoin. Bạn chỉ cần đi đến một trung tâm mua sắm hoặc chợ trời và yêu cầu một người giao dịch tiền điện tử.

Với nhiều quốc gia gọi đây là giao dịch đen của dòng tiền bất hợp pháp. Số tiền này hoàn toàn vô hình đối với cơ quan thuế hoặc ngân hàng trung ương.

Đầu tư Bitcoin (Bitcoin trading)

Đây là hình thức kiếm lời từ BTC trong thời gian ngắn chỉ từ vài giờ hoặc vài ngày. Điều này tạo ra một nhóm người được gọi là Bitcoin Trader. 

Họ sử dụng các kỹ thuật phân tích biểu đồ giá cả của Bitcoin. Với mục đích tìm điểm mua vào với giá thấp và điểm bán ra ở giá cao hơn.

  • ICO (Initial Coin Offering) là một hình thức huy động vốn đầu tư thông qua tiền điện tử cho các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực Blockchain. Để đầu tư với hình thức này, bạn sẽ cần sử dụng một đồng tiền điện tử khác, không phải là Bitcoin.
  • Trade Margin hay còn gọi là giao dịch ký quỹ - đây là một hình thức vay tiền của sàn giao dịch nào đó. Giải thích kỹ thuật một chút thì nó là hình thức sử dụng “đòn bẩy” tài chính là vốn của sàn. Nhờ đó, bạn sẽ có thêm tiền để giao dịch và mang lại lợi nhuận cao hơn. Và, tất nhiên khi tham gia margin trong trade coin bạn sẽ bị tính lãi suất vay.

7.13. BTC khác gì với tiền thông thường?

Điểm chung giữa 2 loại tiền này là có thể thanh toán và chuyển giữa các bên.

So với tiền pháp định như VND, EUR hay thậm chí là USD thì chúng thường bị kiểm soát bởi chính phủ hoặc ngân hàng trung ương.

Nhưng đối với đồng tiền BTC thì không một ai có thể kiểm soát được nó. Đây là điểm khác biệt làm nó trở nên đặc biệt.

Ngoài ra nó không tồn tại ở dạng xu, tờ giấy hay polymer như các loại tiền thông thường mà mọi người hay dùng. Mà nó tồn tại hoàn toàn ở dạng kỹ thuật số.

7.14. Tại Việt Nam, Bitcoin có phải là tiền hợp pháp không? 

Theo Điều 16, 17 Luật Ngân hàng nhà nước 2010 quy định về đơn vị tiền, Bitcoin không được xem là đơn vị tiền tệ của nhà nước Việt Nam.

Bitcoin không được định nghĩa là ngoại tệ và cũng không phải là đối tượng của ngoại hối vì Bitcoin không phải đồng tiền của bất cứ một quốc gia nào trên thế giới hiện nay. Điều này được ghi rõ tại điểm a khoản 2 Điều 6 Luật Ngân hàng nhà nước quy định về ngoại tệ. 

Bitcoin không phải là đơn vị tiền của Việt Nam, cũng không phải là ngoại tệ. Tuy nhiên, hiện tại, pháp luật Việt Nam chưa có định nghĩa rõ ràng về khái niệm “tiền” theo khoản 1 Điều 105 Bộ luật Dân sự 2015.

7.15. Tỷ giá đồng Bitcoin hiện nay

Hôm nay, ngày 22/02/2022, BTC giao dịch quanh mốc 36.000 – 39.000 USD/BTC.

Đồng Bitcoin có đơn vị nhỏ nhất được đặt theo tên của nhà sáng lập Satoshi, theo đó 1 BTC = 100.000.000 Satoshi.

7.16. Cá voi Bitcoin là gì?

Cá voi là loài động vật lớn nhất trên thế giới và Cá voi Bitcoin chỉ những tay chơi lớn trên thị trường Bitcoin. Đây không chỉ là những cá nhân mà còn là các tổ chức như Quỹ tín thác, Quỹ đầu tư, … Ví dụ như Pantera Capital, Bitcoins Reserve, Bitcoin Investment Trust.

Những tổ chức ngày sở hữu hàng trăm nghìn Bitcoin và thường giao dịch với số lượng khổng lồ. Vì vậy họ thường có những thỏa thuận đặc biệt với các sàn giao dịch để có thể di chuyển một lượng tiền lớn như vậy tránh khỏi tầm mắt của các nhà đầu tư cá nhân.

Theo một báo cáo gần đây của Bloomberg, chỉ khoảng 1.000 người sở hữu 40% thị trường. Thực tế, những người này có số dư quá lớn đến nỗi chỉ cần vài giao dịch nhỏ của họ cũng đã làm cho thị trường phải “hắt xì hơi”.

Có khoảng hơn 25 triệu người trên thế giới sở hữu Bitcoin, theo tài liệu nghiên cứu của Bloomberg. Thú vị hơn, bạn chỉ cần 0,153 BTC để nằm trong top 30 Bitcoin holder. Và để loạt vào top 1% thì chỉ cần sở hữu 15 BTC.

7.17. Có nên đầu tư Bitcoin không?

So với các thị trường khác thì thị trường tiền điện tử nói chung hay Bitcoin nói riêng việc biến động tăng giảm trong ngày rất lớn có khi lên đến vài chục phần %/ngày.

Chính yếu tố này mà nhiều người chọn BTC để trade coin (giao dịch mua bán) để kiếm lợi nhuận hằng ngày.

Còn về dài hạn đây là một loại tiền tiềm năng nếu bạn tin tưởng vào giá trị của nó.

Nhiều người đã đầu tư Bitcoin và mang về nhiều triệu đô la sao vài năm vì sự tăng trưởng chống mặt của loại tiền này.

Ngoài ra hiện nay Bitcoin còn được mua bởi các công ty, tổ chức lớn như: Tesla, MicroStrategy, Square,…

Tất nhiên đầu tư luôn đi kèm với rủi ro. Cũng có nhiều người mất tiền vì loại tiền này.

Tuy nhiên, rủi ro càng lớn càng lớn thì lợi nhuận thu về càng lớn.

7.18. Khi nào nên mua Bitcoin

Việc ra quyết định khi nào nên mua Bitcoin cần được xem xét kỹ để tránh những thất thoát cho chính tài sản của nhà đầu tư. Thị trường Crypto thay đổi rất nhanh, chỉ trong vài giây đã có hàng nghìn giao dịch thành công. Chính vì thế, bạn cần tìm được thời điểm đặt lệnh mua/ bán phù hợp.

Bạn có thể sử dụng những lệnh đặt có sẵn trong một số sàn giao dịch như lệnh Limit, lệnh Market, lệnh Post Only, lệnh Trailing Stop,… để xác định mức giá và thời điểm mua hợp lý nhất.