White Paper

Theo từ điển Anh – Việt, White Paper được định nghĩa là sách trắng (theo từ điển cổ gọi là “Bạch Thư”)  là tài liệu dùng để mô tả, báo cáo hoặc bản hướng dẫn với mục đích giúp người đọc hiểu về một vấn đề, giải quyết một vấn đề, ra một quyết định hoặc có cái nhìn tổng quan về một dự án nào đó. Nó được định dạng dưới dạng PDF, được chính phủ và ngành marketing cho doanh nghiệp (B2B) sử dụng.

Trong lĩnh vực tiền điện tử, White Paper còn được gọi là “bản cáo bạch” được các công ty hoặc những nhà phát triển sử dụng để giới thiệu về mục đích và công nghệ đằng sau một dự án, giúp nhà đầu tư có cái nhìn tổng quan qua các số liệu thống kê, lộ trình phát triển, thông tin về nhóm sáng lập… Whitepaper chính là nguồn tra cứu thông tin chính xác nhất để nhà đầu tư tìm hiểu về bất kì dự án nào.

Mặc dù không có một quy tắc nhất định nào về những gì một White Paper chuẩn cần phải có, nhưng chúng thường sẽ có các phần mô tả chi tiết như: 

  • Định nghĩa về dự án.
  • Lý do ra đời của dự án.
  • Cơ chế hoạt động của dự án: Nêu các thành phần, vai trò của từng thành phần trong dự án, các công thức sử dụng trong hoạt động,...
  • Lộ trình phát triển
  • Team: Giới thiệu từng người, vai trò của họ trong dự án.
  • Thông tin về token.
  • Các token trong dự án.
  • Vai trò mỗi token (thông thường chỉ có một, nhưng các dự án gần đây, đặc biệt mảng Gaming, có thể có hai token với vai trò khác nhau).
  • Số lượng mỗi token.
  • Chi tiết mở bán token chính.
  • Nhà đầu tư của dự án.

Tuy nhiên, các thông tin trên chỉ mang tính đúng vào thời điểm đó. Bởi vì các thông tin trên có thể dễ dàng sửa đổi dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường, hoặc thực lực của đội ngũ,...

Ví dụ: Origin Protocol trước đây làm về mảng e-commerse. Tuy nhiên, do trend NFT đang lên, và có vẻ đội ngũ dự án có làm khá tốt mảng này, nên họ đã đổi 100% mục tiêu dự án, White Paper từ e-commerse sang một dự án làm về NFT. Hiện tại, nếu lên trang chủ của Origin sẽ không thấy bất kì thông tin nào liên quan đến e-comerse.


Nội dung có trong Whitepaper . (Nguồn: coinvn.com)

Nơi chứa các thông tin chuẩn nhất

White Paper có thể ví như “gốc” của một dự án. Có thể các trang web Crypto sẽ có các góc nhìn khác nhau về định nghĩa dự án, nhưng nếu có một nơi một diễn giải chính xác nhất, thì đó là White Paper.

Trong White Paper, chúng ta có thể tìm thấy gần như mọi thông tin chính thống, giúp việc đầu tư của anh em trở nên dễ dàng hơn.

Gọi vốn

Do White Paper được xem như bản phác thảo dự án trước khi bắt tay vào làm, nên đây là thứ tiên quyết cần phải có để các nhà đầu tư biết mình đang bỏ tiền vào đâu. Trở về thời kì ICO thịnh hành, các dự án đa phần chỉ cần Whitepaper là có thể đi gọi vốn.

Nhưng ở thời điểm hiện tại, White Paper không còn quá quan trọng trong việc gọi vốn. Lý do là vì các dự án được “vẽ” ra rất dễ trên giấy, nhưng bắt tay vào làm thì không đạt như kì vọng. Do đó, ngày nay các nhà đầu tư thường nhìn và đội ngũ dự án (sản phẩm trước đó, tài năng,...), dự án đã chạy rồi có kết quả như thế nào,... Từ đó mới ra quyết định đầu tư.

Điểm đầu tiên mà White Paper giúp được cho nhà đầu tư đó là chúng sẽ gom tất cả thông tin hữu ích lại, giúp người dùng không tốn nhiều thời gian để tìm dữ liệu đầu tư.

Tiếp theo, White Paper giúp bạn biết được cốt lõi dự án làm gì, từ đó có thể nhìn ra được tiềm năng của dự án. Ví dụ như dự án sinh ra có thể giải quyết được vấn đề gì của thị trường, nếu có thì vấn đề đó quan trọng hay không,...

Ngoài ra, nếu bạn xem rất nhiều White Paper, thì dần dần sẽ nhận ra không phải dự án nào cũng độc đáo, có điểm riêng. Một số dự án chỉ đơn giản là những nhánh nhỏ của các dự án lớn, ví dụ như: 

  • AMM thì đa phần các dự án từ Uniswap.
  • Lending thì từ MakerDAO hay Compound, Aave,...

Do đó, khi đọc vào một dự án hơi giống dự án trước đó, có thể dự phóng ngay về cách thức hoạt động của dự án này có thật sự hiệu quả hay không (mục tokenomics của dự án).